Ból brzucha najczęściej ma charakter czynnościowy i wynika z zaburzenia pracy układu pokarmowego, któremu towarzyszą biegunka, zaparcia, nudności czy wymioty. Jakie są jego przyczyny? Które objawy uznaje się za alarmujące? Czy w walce z zaparciami warto sięgnąć po probiotyki?
Dolegliwości brzuszkowe pogarszają jakość życia naszych maluchów i przysparzają nam samym wiele zmartwień. Bóle mogą mieć charakter przewlekły – trwać dłużej niż 3 miesiące bądź napadowy - ustępować po kilkunastu godzinach. W przypadku, gdy dolegliwości regularnie pojawiają się i znikają, mówimy o bólu nawracającym. - - mówi Agnieszka Pawłowska-Wypych, biotechnolog, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego.
Dolegliwość miewa też różne podłoże, często trudne do zdiagnozowania przez mamę czy tatę. Odczuwany przez dziecko ból zawsze jest źródłem niepokoju rodziców, szczególnie jeśli nie potrafią ukoić go znanymi sobie sposobami. - - radzi Agnieszka Pawłowska-Wypych.
Wśród alarmujących sytuacji, które stanowią wskazanie do kontaktu z lekarzem możemy wymienić spadek masy ciała malucha, zgłaszany ostry ból promieniujący z okolic pępka, mocno napięty brzuszek, zaburzenia rytmu wypróżnień, krew w kupce, towarzyszące bólowi inne niepokojące objawy, takie jak gorączka czy wymioty. - - dodaje Agnieszka Pawłowska-Wypych.
Najczęstsze przyczyny bólu – na jakie objawy zwrócić uwagę?
Towarzyszące bólowi brzuszka objawy mogą być wskazówką do rozpoznania jego przyczyny. Na jakie symptomy powinniśmy być wyczuleni?
* Występujący dodatkowo kaszel, katar, wysypka, opuchlizna czy obrzęk mogą wskazywać na reakcję alergiczną, będącą następstwem spożycia pokarmu, na które dziecko jest uczulone. - – zaznacza Agnieszka Pawłowska-Wypych.
* Podwyższona temperatura ciała, biegunka, wymioty mogą świadczyć o zatruciu pokarmowym. - – mówi ekspert.
* Jeśli bólom brzucha towarzyszy ogólne pogorszenie samopoczucia, zmęczenie, kłopoty z koncentracją, trudności z zasypianiem, brak łaknienia, bladość twarzy, konieczne może być wykonanie badań laboratoryjnych na obecność pasożytów w organizmie malucha, takich jak lamblie czy owsiki.
* Ból skoncentrowany na wysokości prawego biodra, któremu towarzyszą nudności, gorączka i wymioty powinien budzić uzasadniony niepokój rodziców. Powyższe objawy mogą bowiem świadczyć o zapaleniu wyrostka robaczkowego. - – ostrzega Agnieszka Pawłowska-Wypych.
* Nieukojony płacz, wyginanie ciała, podkurczanie nóżek i zaciskanie piąstek w przypadku niemowląt mogą świadczyć o kolce.
Zaparcia – możliwa przyczyna bólu brzucha u dziecka
Jedną z częstych przyczyn bólu brzucha u maluchów są zaparcia. O występowaniu dolegliwości świadczy nie tylko mała częstość i bolesność wypróżnień, ale również zachowanie dziecka. - – wymienia Agnieszka Pawłowska-Wypych. Jednym z kryteriów diagnozy zaparcia u maluchów jest, mylone często z objawem biegunki, brudzenie bielizny, występujące pomiędzy wypróżnieniami. Dolegliwość przyczynia się czasami do wycofania dziecka z kontaktów z rówieśnikami – jest źródłem poczucia zawstydzenia i lęku oraz powoduje dalsze pogorszenie jakości życia malucha.
Jakie są przyczyny dolegliwości?
Przyczyny występowania zaparć u dzieci są zróżnicowane. U niemowląt pojawiają się często w momencie odstawienia od piersi i przejścia na mleko modyfikowane bądź wejścia w etap rozszerzania diety o stałe pokarmy. - – mówi Agnieszka Pawłowska-Wypych.
Wśród innych czynników sprzyjających występowaniu zaparć u dzieci wymienia się ponadto:
- dietę ubogą w warzywa i owoce
- nadmierne spożywanie słodyczy
- przyjmowanie zbyt małej ilości płynów
- siedzący tryb życia, brak ruchu
Jak pomóc maluchowi?
Podobnie jak w przypadku biegunki, częste zaparcia u dziecka powinny być skonsultowane z lekarzem. W przypadku pozytywnej diagnozy zaparcia czynnościowego (wykluczającej podłoże organiczne). postawionej na podstawie wywiadu lekarskiego oraz badania fizykalnego, konieczne może być zastosowanie farmakoterapii, np. laktulozą, oraz wlewek czyszczących, czyli lewatywy. Niekiedy w proces leczenia angażuje się psychologa, który bada emocjonalne podłoże dolegliwości.
Zaparcie czynnościowe wg Kryteriów Rzymskich III
Dwa lub mniej wypróżnienia w tygodniu, którym towarzyszy co najmniej jeden z poniższych objawów:
- brudzenie bielizny
- zachowanie mające na celu zatrzymanie defekacji
- ból związany z defekacją lub twardym stolcem
- duże stolce mogące zablokować toaletę
- zaleganie stolca w brzuchu lub odbytnicy stwierdzone w badaniu fizykalnym
Dla wsparcia leczenia i utrwalenia jego efektów, lekarz może zalecić zmianę nawyków żywieniowych dziecka. Zwiększenie spożycia błonnika sprzyja walce z zaparciami u maluchów, jednak nie zawsze jest możliwe ułożenie jadłospisu bogatego jednocześnie w wystarczającą ilość substancji małoresztkowych oraz produkty zawierające pozostałe, niezbędne dla zdrowego rozwoju, składniki odżywcze. Ponadto w przypadku zaparć lekarz może rekomendować:
- Prowadzenie przez malucha bardziej aktywnego trybu życia. Ruch poprawia bowiem perystaltykę jelit.
- Regulację rytmu wypróżnień tak, aby maluch mógł załatwiać swoje potrzeby w najbardziej komfortowych dla siebie warunkach, np. w domu przed wyjściem do szkoły.
- Prowadzenie przez rodziców dzienniczka wypróżnień w celu monitorowania postępów terapii.
- Uzupełnianie diety o preparaty probiotyczne.
- – wylicza Agnieszka Pawłowska-Wypych.
