Prognozy epidemiologiczne wskazują na prawdopodobieństwo podwojenia liczby zachorowań na raka w ciągu najbliższych 10 – 15 lat. Jest to zgodne z prognozami epidemiologicznymi Światowej Organizacji Zdrowia dla krajów wysoko rozwiniętych.

Dane statystyczne

Województwo mazowieckie ma 3,6 tys. kmkw. i jest zamieszkane przez 5171 tys. osób. W Warszawie mieszka 1,705 tys. osób. W 2007 r. na Mazowszu zanotowano 16 350 zachorowań (13 proc. w skali kraju). Liczba zgonów wyniosła 13 050 (14 proc. w skali kraju). Współczynnik zachorowań dla kobiet wynosi 181, a dla mężczyzn 214 na 100 tys. osób. Mężczyźni zapadali na raka płuca (20 proc.), raka prostaty (13,9 proc.) i raka jelita grubego (12,4 proc.). U kobiet dominuje rak piersi (24,5 proc.), rak jelita grubego (10,5 proc.) i rak płuca (8,2 proc.).

W strukturze zgonów u mężczyzn na pierwszym miejscu jest rak płuca (33,1 proc.), rak jelita grubego (10,6 proc.) i rak gruczołu krokowego (8,3 proc.). Kobiety umierają najczęściej z powodu raka płuca (16,7 proc.), raka piersi (12,6 proc.) i raka jelita grubego (10,6 proc.). W 2007 r. na Mazowszu nowotwory złośliwe stanowiły drugą co do częstości przyczynę zgonów (25,4 proc.) po chorobach układu krążenia (45,4 proc). Wskaźniki 5-letnich przeżyć po leczeniu onkologicznym wynosiły dla mężczyzn 42 proc., a dla kobiet 57 proc.

Potrzebne inwestycje

Liczba onkologów zatrudnionych na Mazowszu nie oddaje faktycznego dostępu do leczenia. Zatrudnionych jest około 84 specjalistów, a w trakcie specjalizacji pozostaje około 53. Z tego część odbywa rezydentury i po zdaniu egzaminów planuje przenieść się do innych województw.

W Warszawie w Centrum Onkologii liczba miejsc akredytowanych wynosi 40, specjalizację natomiast odbywały 43 osoby. Główną placówką realizującą leczenie systemowe nowotworów pozostaje Centrum Onkologii. W pobliżu Warszawy zamieszkuje około 2 mln ludzi i jak wynika z danych rejestru, w tej okolicy występuje największa koncentracja zachorowań. Największe problemy z dostępem do świadczeń dotyczą mieszkańców Warszawy i terenów peryferyjnych Mazowsza. Uruchomienie nowych placówek to droga do poprawy dostępności leczenia.

Centrum Onkologii jest wiodącą jednostką, jeśli chodzi o leczenie, badania naukowe i kształcenie kadr. Ze względu na ogromny wzrost wskazań do leczenia systemowego nowotworów warunki prowadzenia działań dla pacjentów są tam bardzo trudne.

Od lat eksperci Polskiej Unii Onkologii zabiegają o utworzenie Wojewódzkiego Specjalistycznego Pełnoprofilowego Szpitala Onkologicznego, który odciąży napór pacjentów w Centrum Onkologii na Ursynowie. Szpital taki powinien powstać w prawobrzeżnej Warszawie w oparciu o szpital na Szaserów lub w obrębie szpitala w Międzylesiu. W obu miejscach istnieje znakomita baza specjalistyczna, jak również odpowiednia infrastruktura diagnostyczna, także w zakresie procedur onkologicznych.

Konieczne jest przywrócenie realnego funkcjonowania sieci onkologicznej, stworzenia systemu konsultowania chorych i leczenia ich w zależności od wskazań medycznych w ośrodkach o odpowiednich stopniach referencyjności.

Dużym problemem pozostaje brak standardu współpracy specjalistów medycyny rodzinnej i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej ze specjalistami w dziedzinach onkologicznych. Niewystarczające jest zaplecze diagnostyczne, szczególnie w dziedzinie badań obrazowych i badań histopatologicznych.