Rak stercza (czyli inaczej rak prostaty) jest najczęstszym z nowotworów urologicznych występujących u mężczyzn – podkreślił profesor Piotr Milecki, wielkopolski konsultant w dziedzinie radioterapii onkologicznej. Jak dodał, ogólnie jest to drugi co do częstości występowania nowotwór złośliwy u panów, po raku płuca.

Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że w 2013 roku zdiagnozowano go u ponad 12 tysięcy mężczyzn, a niemal 4,3 tysiąca zmarło z jego powodu. Wyleczalność raka prostaty w naszym kraju jest wciąż niższa niż w USA i w wielu krajach Unii Europejskiej.

– W Polsce rak stercza jest nowotworem wymagającym wciąż intensywnej uwagi ze strony społecznej, ze strony polityków i władz. Już obecnie liczba jego przypadków jest bardzo duża, a będzie jeszcze większa. Mówi się nawet o podwojeniu liczby chorych na ten nowotwór w ciągu najbliższych 10 lat. To może bardzo obciążyć nasz system ochrony zdrowia – oświadczył profesor Milecki.

Wynika to nie tylko z faktu starzenia się społeczeństwa, ale też z tego, że w naszym kraju nowotwór ten jest często diagnozowany w późnych stadiach, a wielu mężczyzn, u których rozwija się on przez długi czas, nie wie o tym, tłumaczył specjalista. Jeśli uda się zwiększyć świadomość panów na temat raka prostaty, to jest szansa, że zaczną się zgłaszać wcześniej na badania i zostanie wykryte więcej przypadków tego nowotworu, które trzeba będzie leczyć, dodał.

– Obecnie ze względu na wciąż małą wiedzę społeczeństwa na temat raka stercza, na opór mężczyzn przed badaniami kontrolnymi i niedostateczne finansowanie diagnostyki polski mężczyzna ma mniejsze szanse wczesnego wykrycia tego nowotworu i mniejsze szanse na jego wyleczenie – zauważył profesor Milecki.

Jak ocenił, leczenie chorych na raka stercza we wczesnych stadiach rozwoju znacznie się poprawiło w ostatnich latach, chociaż ośrodki wciąż mają problemy z rozliczaniem procedur leczniczych wykonywanych w tej grupie chorych. Jego zdaniem znacznie większy problem dotyczy pacjentów z zaawansowaną chorobą.

Według doktor Iwony Skonecznej, onkologa ze Szpitala św. Elżbiety w Warszawie, w Polsce dość dużo pacjentów – mniej więcej jedna czwarta – ma zaawansowanego raka prostaty już w momencie rozpoznania. Ponadto, u części chorych z wcześnie postawioną diagnozą nowotwór ten rozwija się z czasem w postać zaawansowaną. – Najbardziej nas boli to, że dostęp do terapii wydłużającej życie w tej grupie chorych jest w naszym kraju dość nikły – podkreśliła specjalistka.

Jej zdaniem w najgorszej sytuacji są starsi pacjenci z zaawansowanym rakiem prostaty, który stał się oporny na klasyczną hormonoterapią (tak zwany rak prostaty oporny na kastrację). Są to panowie po 70., 80. roku życia, obciążeni różnymi dodatkowymi schorzeniami. – Znaczna część z nich ze względu na stan zdrowia nie kwalifikuje się do chemioterapii – oceniła doktor Skoneczna. Zaznaczyła, że ci chorzy mogliby być leczeni nowoczesną hormonoterapią.

Zalicza się do niej dwa leki: octan abirateronu, który w Polsce jest finansowany w ramach programu lekowego jedynie chorym po przebytej chemioterapii, oraz enzalutamid, który w ogóle nie jest w Polsce finansowany. – W praktyce oznacza to, że część pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty nie może w Polsce skorzystać z żadnego leczenia przedłużającego życie. A wiemy, że te nowe doustne leki hormonalne są doskonale przez chorych tolerowane i bardzo dobrze sprawdzają się w populacji osób starszych – powiedziała doktor Skoneczna.

Z badań wynika, iż nowoczesna hormonoterapia działa jeszcze skuteczniej, gdy jest stosowana przed chemioterapią. – Wydłuża się ogólne przeżycie, czas do postępu choroby, do pogorszenia formy pacjenta, do wystąpienia bólów kostnych i konieczności stosowania naświetlań przeciwbólowych – wymieniała onkolog.

Analizy badań klinicznych wskazują też, że dzięki wczesnemu podaniu tych leków można – nawet o trzy lata – odroczyć konieczność zastosowania chemioterapii, której towarzyszą uciążliwe działania niepożądane, a także leków przeciwbólowych.

Według doktor Skonecznej miejsce tych nowych terapii w leczeniu raka prostaty jest już na świecie bardzo dobrze ugruntowane. Są one finansowane praktycznie w całej Unii Europejskiej, również w krajach Europy Środkowej. Stosowanie nowych leków hormonalnych przed chemioterapią jest rekomendowane przez Europejskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ESMO).

Przypomniała też, że wciąż brak finansowania leku z grupy tak zwanych radiofarmaceutyków (rad-223), który działa na przerzuty raka prostaty do kości.

Profesor Milecki przyznał, że nowe leki są bardzo kosztowne. – Jednak powinno się ustalić jakąś grupę pacjentów, dla których taka terapia jest niezbędna i którym trzeba ją finansować. Nie możemy być wyspą na tle Europy, jeśli chodzi o dostęp do tych leków – powiedział.

W odpowiedzi na pytanie dotyczące prac nad finansowaniem nowoczesnej hormonoterapii przed chemioterapią pacjentom z rakiem prostaty opornym na kastrację, rzeczniczka prasowa Ministerstwa Zdrowia Milena Kruszewska poinformowała, że wniosek w tej sprawie wpłynął do resortu od producenta jednego z leków – octanu abirateronu. Miało to miejsce 29 kwietnia 2015 r. W połowie września 2017 r. producent zaproponował nową ofertę cenową dla leku, „w związku z którą minister zdrowia podejmie rozstrzygnięcie”, wyjaśniła Kruszewska. – Obecnie w Ministerstwie Zdrowia trwa analiza całości zebranej dokumentacji w odniesieniu do przedstawionej nowej oferty – podsumowała rzeczniczka.