Uniwersalna ocena płodności

Poziom hormonu antymüllerowskiego w surowicy krwi odzwierciedla pulę małych pęcherzyków jajnikowych. Jego obecność u kobiet obserwuje się dopiero po zakończeniu okresu dojrzewania. Jest to doskonały parametr endokrynologiczny, stosowany powszechnie w ocenie żeńskiej płodności. Określenie poziomu hormonu AMH pozwala na ocenę tzw. rezerwy jajnikowej; umożliwia oszacowanie liczby rosnących pęcherzyków jajnikowych, a także wykrycie przedwczesnego wygasania funkcji jajników.

AMH jako parametr płodności

Hormon antymüllerowski jako parametr płodności dostarcza informacji nie tylko o puli pęcherzyków jajnikowych, jakimi kobieta dysponuje w danym momencie, ale również o ich jakości. Zapas i potencjał komórek jajowych zmniejsza się wraz z wiekiem, aż do okresu menopauzy. Proces ten jest wyraźnie widoczny w wartościach AMH we krwi krążącej. Poziom hormonu pozwala więc ocenić aktualny stan płodności kobiety i oszacować czas, w którym będzie ona w stanie zajść w ciążę. Na jego podstawie lekarz jest w stanie wykluczyć ewentualne nieprawidłowości, w tym ryzyko przedwczesnej menopauzy. Wczesne wygasanie funkcji jajników, objawiające się m.in. nieregularnymi miesiączkami, ma różnorodne przyczyny m.in. genetyczne, autoimmunologiczne, zapalne czy związane z zabiegami czy prowadzonym leczeniem. Dotychczasowe badania wykazały również, że oznaczenie poziomu AMH pozwala rozróżnić początkowe stadium przedwczesnego wygasania funkcji jajników od stadium przejściowej niewydolności jajników.

Hormon AMH podczas leczenia niepłodności

Uwzględnienie zależności pomiędzy poziomem AMH i pulą pęcherzyków jajnikowych umożliwia precyzyjne zaplanowanie leczenia niepłodności. Wyniki wykorzystywane są podczas diagnozowania przyczyn trudności z zajściem w ciążę, a także przy opracowywaniu stymulacji hormonalnej pacjentek. Są użyteczne zwłaszcza w kontekście programów zapłodnienia pozaustrojowego, a ich uwzględnienie w procesie terapeutycznym może zwiększać skuteczność leczenia. Warto wspomnieć, że badania poziomu AMH wykonywane profilaktycznie u kobiet, umożliwiają wyłonienie pań z ryzykiem przedwczesnej menopauzy. Pozwalają też na podjęcie działań mających na celu zabezpieczenie ich płodności na przyszłość. W takich przypadkach komórki jajowe są pobierane, mrożone i przechowywane w odpowiednich warunkach. Procedury zabezpieczenia płodności są także zalecane młodym pacjentkom ze zdiagnozowaną chorobą nowotworową, jeszcze przed rozpoczęciem agresywnej radio- czy chemioterapii. Po zakończonym leczeniu i powrocie do zdrowia – mogą one wykorzystać zamrożone komórki i doczekać się dziecka.

Weryfikacja merytoryczna: dr Katarzyna Pietuch, specjalista ginekologii i położnictwa z Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA w Warszawie