Ból okolicy lędźwiowej to jedna z najczęstszych dolegliwości, z jaką pacjenci zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu. Ból zlokalizowany na dole pleców potrafi być na tyle uciążliwy, że uniemożliwia nie tylko swobodne poruszanie się, ale i odpoczynek w pozycji siedzącej czy leżącej.

Co najczęściej powoduje ból w lędźwiach?

• Wielogodzinna praca w pozycji siedzącej – przy biurku lub za kierownicą samochodu;
• wrodzona wada kręgosłupa;
• uraz kręgosłupa;
• choroba reumatyczna;
• zaawansowana osteoporoza;
• nowotwory kręgosłupa.

Na bóle lędźwiowe o charakterze ostrym i przewlekłym, promieniujące do kończyn dolnych, najczęściej cierpią osoby pracujące fizycznie, które podnoszą ciężary. Albo osoby otyłe i ze słabymi mięśniami brzucha (ich zadaniem jest zapewnienie naturalnego, prawidłowego wygięcia kręgosłupa). Bóle lędźwiowe nie są też obce kobietom w ciąży lub po porodzie.
Kiedy korzenie nerwowe w odcinku lędźwiowym są uciskane, mamy do czynienia z rwą kulszową. Ból promieniuje do pośladków, tylnej części nogi aż po stopę. Może towarzyszyć mu mrowienie i drętwienie. Przyczyną może być nagły ruch, np. niefortunne pochylenie się, dźwignięcie ciężaru. Aby go zdiagnozować, wykonuje się RTG, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Jeśli przyjmowanie leków przeciwzapalnych oraz rehabilitacja i fizjoterapia nie pomogą, pacjent może być poddany leczeniu neurochirurgicznemu, który zlikwiduje ucisk nerwu.

Można wiele zrobić, by zapobiec bólom w lędźwiach, np.:

• Uprawiać sport, niekoniecznie wyczynowo. Wystarczą codzienne energiczne spacery przynajmniej przez pół godziny.
• Unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów bez zachowania odpowiedniej pozycji ciała.
• Prawidłowo siedzieć, nie garbić się podczas chodzenia, spać na dobrym, twardym materacu.
• Wykonywać ćwiczenia, które wzmacniają mięśnie grzbietu i brzucha.

Warto wiedzieć, że częstą przyczyną bólu lędźwi są choroby nerek i układu moczowego. Ból ma charakter „rozlany” i promieniuje w okolicę podżebrową. W przypadku kamicy nerkowej zaś jest nagły i ostry, promieniuje do spojenia łonowego. Jeśli jest objawem zapalenia nerek, towarzyszą mu gorączka i nudności.

Jak odróżnić ból kręgosłupa od bólu nerek? Nie jest to łatwe i jeśli ból nie mija, np. po zastosowaniu ćwiczeń czy masażu, warto poradzić się lekarza. Zwykle jednak ból pleców jest przewlekły, podczas gdy ból nerek mija, kiedy tylko usunie się jego przyczynę (np. zastosuje leki przeciwzapalne). Ból kręgosłupa zaczyna się od środka i promieniuje na boki oraz rozprzestrzenia w pionie (w stronę karku i nóg), zaś nerek – zaczyna z jednej strony i promieniuje do środka, rozprzestrzenia poziomo. Poza tym ból nerek nasila się, gdy uciskamy te okolice.